مریم حسین زاده هنزایی ، توانانیوز_ با نزدیکتر شدن تهران و واشنگتن به اجرای توافقات جدید برای کاهش تنشهای منطقهای، یکی از مهمترین پرسشهای پیش روی ناظران سیاسی این است که اسرائیل تا چه اندازه خود را به مفاد و پیامدهای این توافق متعهد خواهد دانست. اختلاف دیدگاه میان تلآویو و واشنگتن درباره نحوه مواجهه با ایران، این پرسش را به یکی از موضوعات مهم سیاست خاورمیانه تبدیل کرده است.
توافقی که همه طرفها در آن حضور ندارند
در حالی که آمریکا و ایران از لزوم کاهش تنشها و حرکت به سمت سازوکارهای دیپلماتیک سخن میگویند، اسرائیل از ابتدا نسبت به برخی ابعاد این روند ابراز نگرانی کرده است. مقامهای اسرائیلی معتقدند هر توافقی باید بهطور کامل نگرانیهای امنیتی این کشور درباره برنامه هستهای ایران، توان موشکی و نفوذ منطقهای تهران را برطرف کند.
به همین دلیل، بخشی از جریان سیاسی و امنیتی اسرائیل توافق احتمالی میان تهران و واشنگتن را ناکافی ارزیابی میکند و معتقد است چنین توافقی ممکن است فرصت بازسازی توانمندیهای ایران را فراهم سازد.
چرا اسرائیل ممکن است به توافق پایبند نباشد؟
کارشناسان سه عامل اصلی را در این زمینه مطرح میکنند:
نخست، نگرانیهای امنیتی. اسرائیل همواره اعلام کرده است که اجازه نخواهد داد ایران به ظرفیت نظامی هستهای دست پیدا کند و در صورت لزوم بهطور مستقل اقدام خواهد کرد.
دوم، ملاحظات داخلی. دولت اسرائیل با فشار احزاب سیاسی و جریانهای امنیتی روبهرو است که هرگونه انعطاف در برابر ایران را تهدیدی برای امنیت ملی میدانند.
سوم، نبود نقش مستقیم در مذاکرات. برخی تحلیلگران معتقدند کنار گذاشته شدن اسرائیل از فرآیند تصمیمگیری میتواند انگیزه تلآویو برای تبعیت کامل از نتایج مذاکرات را کاهش دهد.
عوامل بازدارنده برای تلآویو
با این حال، دلایلی نیز وجود دارد که اسرائیل را به رعایت چارچوب توافق سوق میدهد. مهمترین عامل، روابط راهبردی با آمریکا است. واشنگتن همچنان مهمترین حامی سیاسی و نظامی اسرائیل محسوب میشود و تلآویو به دشواری میتواند در برابر خواست صریح دولت آمریکا ایستادگی کند.
همچنین گسترش درگیریهای منطقهای میتواند هزینههای اقتصادی و امنیتی سنگینی برای اسرائیل ایجاد کند؛ موضوعی که بخشی از نهادهای امنیتی این کشور نسبت به آن هشدار دادهاند.
سناریوهای پیش رو
سناریوی نخست، پایبندی نسبی اسرائیل به توافق است؛ به این معنا که تلآویو از اقدامات گسترده نظامی خودداری کرده اما همچنان فشارهای سیاسی و اطلاعاتی علیه ایران را ادامه دهد.
سناریوی دوم، اجرای سیاست «همکاری محدود» است؛ یعنی اسرائیل بهصورت رسمی با توافق مخالفت نکند اما در عمل برای تغییر یا محدود کردن آثار آن تلاش کند.
سناریوی سوم نیز بازگشت به تنشهای مستقیم است؛ سناریویی که در صورت وقوع حوادث امنیتی یا نقض توافق از سوی هر یک از طرفها میتواند منطقه را وارد مرحله جدیدی از بحران کند.
جمعبندی
بررسی تحولات اخیر نشان میدهد که اسرائیل نسبت به هرگونه توافق میان ایران و آمریکا رویکردی محتاطانه و همراه با تردید دارد. اگرچه وابستگی راهبردی تلآویو به واشنگتن احتمال مخالفت علنی و گسترده را کاهش میدهد، اما سوابق گذشته نشان میدهد اسرائیل در موضوعاتی که آنها را مرتبط با امنیت ملی خود میداند، ممکن است مسیر مستقلی را دنبال کند. از این رو، میزان موفقیت و پایداری هر توافق میان تهران و واشنگتن تا حد زیادی به نحوه مدیریت نگرانیهای امنیتی اسرائیل و تضمین منافع بازیگران منطقهای وابسته خواهد بود.این نسخه با لحن حرفهای خبری تنظیم شده و برای انتشار در پایگاه خبری مناسب است.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟