بانک ملت؛ جهش چهار برابری سود و رکوردشکنی در بازار پول
توانانیوز، بانک ملت با ثبت سود خالص ۳۸ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومانی در بهار ۱۴۰۵، رشد چهار برابری نسبت به سال گذشته را تجربه کرده و با کفایت سرمایه ۱۳ تا ۱۶ درصدی، بالاترین سطح در میان بانک‌های بزرگ...
توانانیوز، بانک ملت با ثبت سود خالص ۳۸ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومانی در بهار ۱۴۰۵، رشد چهار برابری نسبت به سال گذشته را تجربه کرده و با کفایت سرمایه ۱۳ تا ۱۶ درصدی، بالاترین سطح در میان بانک‌های بزرگ کشور را در اختیار دارد. اما پرسش اصلی این است: آیا این جهش سودآوری پایدار است یا نتیجه عوامل مقطعی؟
جهش سودآوری: از ۹.۴ همت تا ۳۸.۴ همت
بانک ملت در سه ماهه نخست سال ۱۴۰۵ عملکردی را ثبت کرد که بسیاری از فعالان بازار سرمایه را غافلگیر کرد. سود خالص این بانک با نماد «وبملت» از ۹ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان در بهار ۱۴۰۴ به ۳۸ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان رسید؛ رشدی معادل چهار برابر . سود هر سهم نیز از ۲۸ ریال به ۱۱۴ ریال افزایش یافت که نشان‌دهنده رشد چشمگیر ارزش برای سهامداران است .
درآمدهای عملیاتی بانک نیز از ۵۴ همت در بهار سال گذشته به بیش از ۱۰۰ همت رسید . بررسی دقیق‌تر ترکیب درآمدها نشان می‌دهد دو سرفصل «درآمد سپرده‌گذاری» و «درآمد سرمایه‌گذاری در اوراق بدهی» جهش‌های خیره‌کننده‌ای داشته‌اند؛ درآمد سپرده‌گذاری بیش از ۱۰ برابر رشد کرده و درآمد اوراق بدهی با رشدی معادل ۲۵۴۳ درصد از ۲۳۱ میلیارد تومان به بیش از ۶.۵۸ همت رسیده است .
در سطح عملکرد ماهانه نیز، درآمد عملیاتی بانک در مردادماه ۱۴۰۵ حدود ۴۲ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان گزارش شده که نسبت به خردادماه حدود ۳ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان افزایش داشته است . از این رقم، حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان مربوط به درآمد تسهیلات اعطایی بوده که همچنان موتور اصلی درآمدزایی بانک محسوب می‌شود .
رکوردشکنی در جذب سپرده: هر ماه ۱۱۸ همت ورودی
یکی از نقاط قوت اصلی بانک ملت، توانایی استثنایی آن در جذب منابع است. حجم سپرده‌های دریافتی از مشتریان در فروردین ۱۴۰۵ به حدود ۲ هزار و ۳۷۸ همت رسید، در حالی که این رقم در فروردین سال گذشته یک هزار و ۳۳۵ همت بود . به بیان دیگر، بانک در طول یک سال موفق به جذب بیش از یک هزار و ۴۲ هزار میلیارد تومان سپرده جدید شده است؛ به‌طور میانگین ماهانه حدود ۸۷ هزار میلیارد تومان .
این روند در فصل بهار نیز شتاب بیشتری گرفت. در انتهای اسفند ۱۴۰۴ سپرده‌های مشتریان در سطح ۲ هزار و ۱۱۰ همت بود که پس از سه ماه، در پایان بهار به بیش از ۲ هزار و ۴۶۵ همت رسید. بدین ترتیب، در سه ماه بهار ۳۵۵ هزار میلیارد تومان جذب سپرده تحقق یافته که به‌طور متوسط ماهانه ۱۱۸ همت ورودی سپرده را نشان می‌دهد .
نکته قابل توجه آن است که رشد یک هزار همتی سپرده در طول یک سال، تنها افزایش ۱۱.۶ همتی در هزینه سود سپرده‌ها را به همراه داشته است . این موضوع نشان‌دهنده مدیریت کارآمد هزینه‌های تأمین مالی در کنار رشد حجم منابع است.
کفایت سرمایه: بالاترین سطح در صنعت بانکداری
یکی از شاخص‌های کلیدی سلامت بانک‌ها، نسبت کفایت سرمایه است. بانک ملت در این زمینه در موقعیت ممتازی قرار دارد. بر اساس گزارش‌ها، کفایت سرمایه این بانک در سطح ۱۳ تا ۱۶ درصد گزارش شده که بالاترین رقم در میان بانک‌های بزرگ کشور محسوب می‌شود . فرشید فرخ‌نژاد، مدیرعامل بانک ملت، این نسبت را حدود ۱۶ درصد اعلام کرده و آن را «بالاترین رقم در میان بانک‌های بزرگ» توصیف کرده است .
این در حالی است که بسیاری از بانک‌های رقیب هنوز نتوانسته‌اند از حداقل تعیین‌شده توسط بانک مرکزی یعنی ۸ درصد عبور کنند . کفایت سرمایه بالای بانک ملت، توان عملیاتی و ظرفیت تسهیلات‌دهی آن را در مقایسه با رقبا افزایش می‌دهد و به گفته مدیرعامل، بانک در سرمایه نظارتی نیز بالاترین رتبه را در شبکه بانکی کشور در اختیار دارد .
جایگاه در بازار سرمایه
بانک ملت در حال حاضر به عنوان بزرگترین بانک بورسی کشور شناخته می‌شود. ارزش بازار این بانک از ۵۰۰ هزار میلیارد تومان عبور کرده و در میان شرکت‌های بزرگ بازار سرمایه جایگاه برجسته‌ای دارد . در گزارش پنج ماهه نخست ۱۴۰۵ صنعت بانکداری، ارزش بازار سهام بانک ملت ۵۲۰ همت ثبت شده که بالاتر از پاسارگاد با ۴۹۱ همت قرار دارد .
عملکرد سهام وبملت نیز در مقایسه با شاخص کل بورس بهتر بوده است. در یک هفته منتهی به اوایل شهریور ۱۴۰۵، بازدهی سهام این بانک ۱۲ درصد بود، در حالی که شاخص کل در همین بازه حدود ۷ درصد بازدهی داشت . این عملکرد بهتر در بازه‌های ۶ ماهه و ۳ ساله نیز ادامه داشته است .
در پنج ماهه نخست ۱۴۰۵، درآمد بانک ملت ۲۰۲ هزار و ۸۸۲ میلیارد تومان ثبت شده که نسبت به دوره مشابه سال گذشته رشدی ۸۷ درصدی را نشان می‌دهد . این رشد درآمدی در کنار سایر بانک‌ها، ملت را در جایگاه پیشتاز صنعت بانکداری قرار داده است.
مانا ملت: نوآوری در خدمات ارزی
بانک ملت در شهریور ۱۴۰۵ گامی نوآورانه در صنعت بانکداری کشور برداشت و مجوز نخستین صندوق سرمایه‌گذاری ارزی کشور را با نام «مانا ملت» از بانک مرکزی و سازمان بورس و اوراق بهادار دریافت کرد . ویژگی متمایز این صندوق آن است که ماهیت ارزی سرمایه‌گذاری در تمام مراحل فعالیت حفظ می‌شود؛ دریافت منابع، سرمایه‌گذاری، پرداخت سود و بازپرداخت اصل سرمایه همگی به صورت ارزی انجام خواهد شد .
ارزش هر واحد سرمایه‌گذاری این صندوق ۱۰ دلار تعیین شده و حداقل سرمایه‌گذاری برای اشخاص حقیقی یا حقوقی، ۱۰۰ دلار است . بانک ملت به عنوان مدیر ثبت، مدیر عملیات ارزی و ضامن نقدشوندگی این صندوق فعالیت خواهد کرد و شرکت تأمین سرمایه بانک ملت نیز مدیریت صندوق را برعهده دارد . برخورداری از تراز ارزی مثبت و سابقه موفق در ایفای تعهدات ارزی، پشتوانه قابل اتکایی برای جلب اعتماد سرمایه‌گذاران به این صندوق فراهم کرده است .
چالش‌ها و پرسش‌های پیش رو
با وجود عملکرد درخشان، چند پرسش کلیدی درباره پایداری این مسیر مطرح است. نخست، بخش قابل‌توجهی از جهش سودآوری ناشی از رشد درآمدهای غیرتسهیلاتی نظیر سپرده‌گذاری و اوراق بدهی بوده است . پایداری این منابع در شرایط نوسان نرخ سود و سیاست‌های پولی، محل تردید است.
دوم، نسبت P/E فوروارد بانک با احتساب قیمت‌های پیش از مجمع به کمتر از یک رسیده است . این رقم به‌ظاهر ارزندگی بی‌نظیری را نشان می‌دهد، اما در شرایطی که نرخ سود بدون ریسک در بازار بالاست، چنین ارزندگی‌ای می‌تواند ناشی از انتظارات تورمی و نوسانات ارزی باشد، نه صرفاً بنیادهای قوی.
سوم، ترکیب درآمدهای بانک نشان می‌دهد درآمد تسهیلات اعطایی همچنان سهم اصلی را دارد . در شرایطی که تسهیلات اعطایی بانک در تیرماه حدود ۴۱۰ هزار میلیارد تومان بوده ، مدیریت ریسک اعتباری و وصول مطالبات معوق از چالش‌های همیشگی نظام بانکی است که می‌تواند بر پایداری سودآوری اثر بگذارد.
چشم‌انداز
بانک ملت در بهار ۱۴۰۵ تصویری از یک بانک در اوج توان عملیاتی ارائه داد: سود چهار برابر شده، سپرده‌ها با شتاب بی‌سابقه در حال رشد است، کفایت سرمایه در بالاترین سطح صنعت قرار دارد و نوآوری‌هایی نظیر صندوق ارزی مانا ملت، مسیرهای جدیدی برای درآمدزایی و خدمت‌رسانی باز کرده است .
با این حال، تحلیلگران باید در ارزیابی خود میان «جهش مقطعی» و «رشد پایدار» تمایز قائل شوند. بخشی از رشد سودآوری ناشی از تسعیر ارز و جهش درآمدهای غیرتسهیلاتی است که ممکن است در صورت تغییر شرایط کلان اقتصادی تکرار نشود. آنچه سرنوشت بانک ملت را در ادامه سال تعیین خواهد کرد، توانایی حفظ روند جذب سپرده، مدیریت هزینه سود سپرده‌ها و تداوم رشد درآمدهای عملیاتی در شرایطی است که سیاست‌های پولی و ارزی کشور در حالت تغییر قرار دارد.