تارا فرزی ، توانانیوز_ هوش مصنوعی به عنوان یک فناوری نوظهور و تا حد زیادی ناشناخته، هرگاه وارد عرصهای میشود، حساسیتها و نگرانیهایی را به همراه دارد. با این حال، شاید حساسترین حوزهای که نگرانی از پیامدهای منفی آن بر مزایایش میچربد، عرصه سیاست باشد.
سهم عظیم هوش مصنوعی در اقتصاد جهانی تا ۲۰۳۰
بر اساس پیشبینیهای انجام شده، هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۰ سهمی بالغ بر ۱۵٫۷ تریلیون دلار در اقتصاد جهانی خواهد داشت. از این میزان، حدود ۶٫۶ تریلیون دلار از محل افزایش بهرهوری و ۹٫۱ تریلیون دلار نیز از طریق رشد تقاضا برای محصولات و خدمات بهبودیافته تأمین خواهد شد.
تلاش ایران برای قرار گرفتن میان ۱۰ کشور برتر هوش مصنوعی
ایران نیز در این عرصه فعالیتهای چشمگیری داشته و هوش مصنوعی به عنوان یک مسئله راهبردی و آیندهساز مطرح شده است. هدف گذاری شده است که کشورمان با حضور مؤثر در این حوزه، به جمع ۱۰ کشور برتر دنیا در زمینه هوش مصنوعی بپیوندد.
جایگاه سیزدهم ایران در تولید علم هوش مصنوعی
دانشگاههای مطرح کشور از جمله صنعتی شریف، امیرکبیر، تهران، علم و صنعت، خواجه نصیرالدین طوسی، شهید بهشتی، صنعتی اصفهان، شیراز، فردوسی مشهد و اصفهان، فعالیتهای قابل توجهی در این حوزه داشتهاند. بر اساس آمار پایگاه “نیچر ایندکس” در سال ۲۰۲۰، ایران با انتشار ۳۰۲۲۱ مقاله علمی، رتبه سیزدهم را در میان ۲۵ کشور برتر جهان در این زمینه کسب کرده است. این در حالی است که چین با ۳۱۸ هزار و ۵۳۴ انتشار علمی در رتبه نخست قرار دارد.
نظم نوین جهانی در صنایع نظامی و نقش ایران
در بعد کاربردهای نظامی نیز هوش مصنوعی در آستانه ایجاد نظمی نوین در جهان است و ایران بر لزوم حضور سختافزاری و نرمافزاری در این نظم تأکید دارد. ارتش جمهوری اسلامی ایران در حوزههای کلیدی همچون خودروهای رباتیک، گلولههای توپخانهای هوشمند، شبیهسازها و پهپادها گام برداشته است.
نیروی زمینی ارتش با عملیاتیسازی هوش مصنوعی، به طراحی و ساخت خودروهای هدایتپذیر از دور (خهپاد) با کاربردهای متنوع دست یافته است. نمونههایی از این دستاوردها عبارتند از خودروهای “نذیر”، “حیدر” و “کاراکال” که توسط سازمان تحقیقات و جهاد خودکفایی نیروی زمینی طراحی و ساخته شدهاند. همچنین، این نیرو نمونهای از یک گروه هوایی بدون سرنشین مستقل را ساخته که متشکل از یک پهپاد بزرگ و یک پهپاد انتحاری کوچک است. این پرندهها قادر به عملیات یا با کنترل از زمین و یا به صورت مستقل با استفاده از هوش مصنوعی و بر اساس اطلاعات از پیش تعریف شده ذخیره شده در پهپاد مادر هستند.
اقدامات کلیدی ایران در توسعه هوش مصنوعی
در یک نگاه کلی، مهمترین اقدامات کشور در زمینه هوش مصنوعی به شرح زیر است:
ایجاد مرکز نوآوری و توسعه هوش مصنوعی در پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات.
راهاندازی فناوری نسل پنجم مخابراتی (5G) و برنامهریزی برای توسعه تدریجی آن.
همکاری و مشارکت در راهاندازی ابررایانه “سیمرغ” و ایجاد مرکز پردازش سریع در مرکز نوآوری هوش مصنوعی برای بهرهبرداری محققان و دستگاههای حاکمیتی.
انعقاد تفاهمنامه با برخی دستگاههای اجرایی برای شناسایی و پیادهسازی کاربردهای هوش مصنوعی در بخشهایی نظیر کشاورزی.
توسعه سامانه پیشبینی زمانی و مکانی شیوع کرونا در استان تهران با مشارکت ستاد کرونای تهران و پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات.
نیروی انسانی و کسب و کارهای هوش مصنوعی در کشور
بر اساس برآوردها، سالانه حدود ۳۰۰۰ نفر در رشتههای مرتبط با هوش مصنوعی در ایران فارغالتحصیل میشوند. همچنین بالغ بر ۵۰۰ عضو هیئت علمی در این حوزه در کشور مشغول به فعالیت هستند. در بخش کسب و کارهای داخلی نیز ظرفیتهای قابل توجهی به ویژه در زمینه نرمافزار و خدمات وجود دارد. در حال حاضر حدود ۳۰۰ شرکت در سراسر کشور به طور مستقیم در حوزه هوش مصنوعی فعالیت میکنند که عمدتاً در تهران متمرکز شدهاند.
نویسنده :تارا فرزی
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟