راضیه استادی ـتوانانیوز، داشتن مالکیت بر یک ملک، حقی است که قانون بهشدت از آن حمایت میکند. اما گاهی پیش میآید که فردی بدون داشتن هیچگونه قرارداد یا اجازهای، ملک شما را تصرف کرده و حاضر به تخلیه آن نیست. در این شرایط، تنها راه چاره قانونی، طرح دعوای خلع ید است.
خلع ید به زبان ساده خلع ید زمانی مطرح میشود که مالک یک ملک غیرمنقول (زمین، آپارتمان یا مغازه)، علیه شخصی که بدون مجوز قانونی ملک او را اشغال کرده است، در دادگاه اقامه دعوا میکند تا او را از ملک بیرون کرده و سلطه خود را دوباره بر ملک برقرار کند.۳ رکن اصلی برای پیروزی در دعوای خلع یددادگاه برای اینکه رای به نفع شما صادر کند،
باید سه مورد زیر را احراز کند:
1. اثبات مالکیت رسمی: شما باید سند رسمی مالکیت (تکبرگ یا دفترچهای) داشته باشید. در خلع ید، برخلاف تصرف عدوانی، داشتن سند رسمی شرط لازم است.
2. تصرف غیرقانونی (غصب): باید ثابت شود که متصرف، بدون اذن شما و بدون داشتن قرارداد (مثل اجارهنامه)، ملک را اشغال کرده است.3. غیرمنقول بودن مال: این دعوا مخصوص اموال غیرمنقول است و برای اموال منقول (مثل خودرو) کاربرد ندارد. مراحل قانونی پس گرفتن ملکبرای بازپسگیری ملک غصب شده، باید این مسیر را طی کنید:1. ارسال اظهارنامه: گاهی ارسال یک اظهارنامه رسمی از سوی وکیل، متصرف را میترساند و کار به دادگاه نمیکشد.2. ثبت دادخواست: تنظیم دقیق دادخواست حقوقی در دفاتر خدمات قضایی.
3. ارجاع به کارشناسی: دادگاه معمولاً برای احراز تصرف، پرونده را به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع میدهد تا معاینه محلی انجام شود.
4. صدور و اجرای حکم: پس از قطعی شدن رای، واحد اجرای احکام وارد عمل شده و ملک را از متصرف پس گرفته و به شما تحویل میدهد.مطالبه خسارت (اجرتالمثل ایام تصرف)خبر خوب این است که شما میتوانید علاوه بر پس گرفتن ملک، اجرتالمثل (اجارهبهای روزهای تصرف) را هم مطالبه کنید. کارشناس دادگستری تعیین میکند که در مدتی که ملک در دست غاصب بوده، اجاره آن چقدر بوده و او موظف است تمام آن مبلغ را به شما پرداخت کند.
نتیجه گیری :دعوای خلع ید، حساسترین ابزار قانونی برای مقابله با غصب و تصرف غیرقانونی ملک است. اما باید به یاد داشته باشید که در این مسیر، داشتن سند رسمی مالکیت حرف اول و آخر را میزند. کوچکترین اشتباه در تشخیص تفاوت میان «خلع ید» و «تخلیه ید» یا نقص در تنظیم دادخواست، میتواند باعث رد دعوا در دادگاه، هدر رفتن هزینههای دادرسی و از همه مهمتر، طولانیتر شدن زمان تصرف ملک شما توسط افراد غیرصالح شود.اگر ملک شما در تصرف غاصبانه است، اجازه ندهید زمان به ضرر شما بگذرد. با استفاده از تخصص یک وکیل مجرب، نه تنها ملک خود را بازپس میگیرید، بلکه میتوانید تمامی خسارات و اجرتالمثل ایام تصرف را نیز از متصرف مطالبه کنید.
اجرتالمثل ایام تصرف؛ خسارتی که غاصب باید به شما بپردازدبسیاری از مالکان تصور میکنند در دعوای خلع ید، فقط میتوانند ملک خود را پس بگیرند؛ اما قانون حق دیگری را هم برای شما پیشبینی کرده است: دریافت اجارهبهای روزهایی که ملک در تصرف غاصب بوده است.اجرتالمثل چیست؟وقتی شخصی بدون اجازه شما در ملکتان ساکن میشود یا از آن استفاده میکند، در واقع منفعت آن ملک را از شما سلب کرده است.حتی
اگر قراردادی بین شما نباشد، متصرف موظف است بابت تمام روزهایی که “بدون حق” در ملک بوده، معادل اجارهبهای آن را به شما بپردازد. به این مبلغ در اصطلاح حقوقی «اجرتالمثل ایام تصرف» میگویند.چگونه مبلغ این خسارت تعیین میشود؟تعیین این مبلغ نه با مالک است و نه با متصرف؛ بلکه دادگاه موضوع را به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع میدهد.
کارشناس با بررسی موارد زیر قیمت را تعیین میکند:• موقعیت جغرافیایی و محلی ملک.• متراژ، امکانات و کاربری (مسکونی، تجاری یا اداری).• قیمت روز اجارهبها در بازار در همان بازه زمانی تصرف.دو نکته بسیار مهم:1. حتی اگر ملک را اجاره نمیدادید: غاصب نمیتواند ادعا کند که “شما که قصد اجاره دادن نداشتید پس خسارتی ندیدهاید”. همین که او بدون اجازه در ملک بوده، ضامن پرداخت اجرتالمثل است.2. از زمان تصرف تا زمان تخلیه: شما میتوانید اجرتالمثل را از اولین روزی که تصرف غیرقانونی شروع شده تا روزی که ملک رسماً به شما تحویل داده میشود، مطالبه کنید.
نوبسنده ؛ ##راضیه استادی
وکیل پایه یک دادگستری
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟