فرزانه جعفری ـ توانانیوز ، یک پژوهش جامع بر اساس دادههای ۵۰ ساله نشان میدهد که شرایط دمایی زمستان ایران ارتباط نزدیکی با الگوهای گردش جو در تراز میانی دارد.
ایران به دلیل وسعت جغرافیایی، تنوع ارتفاعات و قرار گرفتن در مسیر تودههای هوایی مختلف، شرایط آبوهوایی پیچیدهای دارد. هر تغییر در عرض جغرافیایی، ارتفاع و حتی شکل زمین میتواند دمای هوا را تحتتأثیر قرار دهد. پژوهشگران با استفاده از دادههای مرکز ملی پیشبینی (NCEP) در بازه ۱۹۶۱ تا ۲۰۱۰، ارتفاع ژئوپتانسیل ۵۰۰ هکتوپاسکال و دمای سطح دریا را در ۲۴ نقطه از کشور بررسی کردند.
برای شناسایی الگوهای اصلی، از روش تحلیل مؤلفههای اصلی (PCA) و چرخش واریماکس استفاده شد که در مجموع ۹۷/۷ درصد تغییرات دادهها را توضیح داد. نتایج نشان داد که چهار الگوی جوی اصلی بیشترین نقش را در تعیین دمای دیماه ایران دارند:
1. الگوی اول: شکلگیری ناوه کمعمق در شرق مدیترانه همراه با جریانهای قوی مداری روی ایران که موجب نفوذ هوای سرد عرضهای بالا میشود. نتیجه: دیماهی سردتر، بهویژه در شمالغرب.
2. الگوی دوم: خمیدگی کمتر خطوط جوی و جریانهای باروتروپیک که هسته سردی آن روی دریای عمان قرار دارد. نتیجه: سرمای بیشتر در جنوب و جنوبشرق.
3. الگوی سوم: ایجاد برآمدگی ضعیف (ریج) از عرضهای بالاتر تا شمالغرب کشور. نتیجه: افزایش ارتفاع ژئوپتانسیل در غرب، کاهش در شرق و دیماهی نسبتاً گرمتر.
4. الگوی چهارم: شکلگیری ریج در شرق دریای سیاه و افزایش قابلتوجه ارتفاع ژئوپتانسیل در سراسر ایران. نتیجه: دیماه گرمتر در بیشتر نقاط کشور.
بر اساس یافتهها، هرچه ارتفاع ژئوپتانسیل مثبتتر باشد، دمای دیماه بالاتر میرود و برعکس. شناخت این الگوها میتواند به بهبود پیشبینیهای زمستانی و مدیریت بهتر مخاطرات آبوهوایی کمک کند.
جهت مطالعه کامل مقاله، می توانید به لینک زیر مراجعه نمایید.https://www.researchgate.net/publication/348171952_The_Variability_of_500_hpa_geopotential_Height_and_its_Role_on_the_variability_of_temperature_of_Iran
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟