فرزانه جعفری همبری _ توانانیوز، دکتر محمدحسن گَنجی (۲۱ خرداد ۱۲۹۱ – ۲۹ تیر ۱۳۹۱) استاد جغرافیا و اقلیمشناسی بود که اغلب به عنوان «پدر جغرافیای نوین و هواشناسی ایران» شناخته میشود . تحصیلاتش رو در دانشگاههای معتبر انگلستان و آمریکا گذروند و بعداً به ایران برگشت و اولین کسی بود که جغرافیای نوین رو وارد دانشگاهها کرد .
بنیانگذاری سازمان هواشناسی ایران
او در سال ۱۳۳۵ خورشیدی (۱۹۵۶ میلادی) مسئولیت اداره کل هواشناسی ایران رو به عهده گرفت و در مدت حدوداً ۱۲ سال (تا ۱۳۴۷ شمسی / ۱۹۶۸ میلادی) سازمان هواشناسی ایران رو ساختارمند کرد و به شکل رسمی پایهریزی کرد .
همزمان نماینده دائم ایران در سازمان جهانی هواشناسی بود و برای حدود ۵ سال ریاست منطقه آسیا رو در آن سازمان برعهده داشت و عضو کمیته اجرایی جهانی هم بود .
یکی از دستاوردهای مهم او تهیهی اطلس اقلیمی ایران بود؛ شامل نقشههای پراکنش بارندگی، جنگلها، تالابها، کویرها، شبکه رودخانهای و غیره که بنیانی برای برنامهریزی اقلیمی کشور شد .
افتخارات بینالمللی
در سال ۲۰۰۰ میلادی، در بیستونهمین کنگره اتحادیه بینالمللی جغرافیا، به عنوان یکی از ۱۵ جغرافیدان برجسته جهان معرفی شد .
در سال ۲۰۰۱ میلادی، توسط سازمان جهانی هواشناسی بهعنوان دانشمند برگزیده سال هواشناسی انتخاب شد و جایزه علمی برجسته این سازمان (IMO Prize) رو دریافت کرد .
همچنین استاد ممتاز دانشگاه تهران (۱۳۵۴ شمسی)، نشان درجهسه خدمات دولتی، بیش از ۶۰ لوح تقدیر، و جوایز متعدد علمی دریافت کرد .
نقش آموزشی و پژوهشی
دکتر گَنجی بیش از ۳۷ سال در دانشگاه تهران تدریس کرد و اولین کسی بود که جغرافیای نوین رو در ایران پایهگذاری کرد. بیش از ۱۰۰ مقاله و چندین کتاب علمی – در فارسی و انگلیسی تألیف کرد، از جمله کتابهایی مثل «اقلیم ایران»، «جغرافیا در ایران» و اطلس اقلیمی ایران
بعد از بازنشستگی، موسس و اولین رئیس دانشگاه بیرجند شد، همچنین در سمتهایی مثل مشاور سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، مشاور وزارت دفاع، و مشاور دانشکده علومزمین دانشگاه شهید بهشتی خدمت کرد .
خدمات به سازمان هواشناسی
- تأسیس سازمان هواشناسی ایران و مدیریت آن به مدت حدود ۱۲ سال
- نمایندگی ایران در سازمان جهانی هواشناسی و ریاست منطقه آسیا
- عضویت در کمیته رهبری اطلس اقلیمی ایران – تهیه نقشههای اقلیمی پایه کشور
- ارتقاء جایگاه علمی ایران در مقیاس بینالمللی و دریافت جایزه IMO Prize
- تربیت نسلهای متعدد اقلیمشناس و جغرافیدان و تثبیت جایگاه آموزش اقلیم در کشور
فعالیتهای بینالمللی
نماینده دائم ایران در سازمان جهانی هواشناسی (WMO)
رئیس کمیته منطقهای آسیا در WMO به مدت ۵ سال
عضو کمیته اجرایی سازمان جهانی هواشناسی
دریافت جایزه بینالمللی IMO Prize (۲۰۰۱) بهعنوان دانشمند برتر هواشناسی جهان
خدمات به سازمانها و نهادهای ایران
مشاور علمی سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح
مشاور وزارت دفاع در زمینه اقلیم و مسائل هواشناسی
بنیانگذار و اولین رئیس دانشگاه بیرجند
همکاری علمی با دانشگاه شهید بهشتی و مؤسسات زمینشناسی
نقش در تربیت علمی
بیش از ۳۷ سال تدریس در دانشگاه تهران
پایهگذار آموزش اقلیمشناسی و هواشناسی در ایران
تربیت صدها دانشجو و پژوهشگر که بعدها متخصصان برجسته کشور در حوزههای جغرافیا، اقلیم و هواشناسی شدند.
دکتر گنجی نه فقط یک دانشمند، بلکه یک سازمانساز و فرهنگساز علمی بود. امروز هرجا که در ایران نقشههای اقلیمی، پیشبینیهای هواشناسی، یا آموزش جغرافیا وجود دارد، رد پای او دیده میشود.
نویسنده :فرزانه جعفری همبری
مدرس و محقق حوزه محیط زیست
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟