پایگاه خبری توانا نیوز

 محمود نجفی عرب*

در طول سالیان گذشته همواره سیاست‌ها و رفتارهای سیاسی بر روی بازار ارز، بورس و سایر بازارهای کالایی موثر بوده و اکنون نیز ناامیدی از گشایش‌های سیاسی با توقف و بن‌بست مذاکرات برجامی، خروج بخشی از سرمایه از بورس در کنار رشد نقدینگی موجب شده تا نرخ ارز با نوسان روبه رشد مواجه و بازارهای کالایی مانند سکه و طلا با افزایش نرخ‌ها مواجه شوند.

با حذف ارز 4200 تومانی مقرر شد فاصله ارز نیمایی و بازار آزاد فاصله‌ای غیرمنطقی نباشد به این معنا که فاصله آن میزان زیاد باشد که به اقتصاد ضربه بزند اما متاسفانه این شرایط حاصل نشده و فاصله این دو قابل توجه است.

باید کنترل بیشتری بر روی نرخ ارز آزاد صورت گیرد و فاصله به حداقل برسد. اگر شرایط به نحو کنونی ادامه پیدا کند آثار شومی را در اقتصاد کشور به دنبال خواهد داشت که یکی از اثرات آن معطل‌ماندن و عدم اجرای پروژه‌های عمرانی در کشور خواهد بود.

‌ بسیاری از پروژه‌های عمرانی در کشور طی قراردادهای یک تا چند ساله منعقد می‌شوند بنابراین در شرایط تغییر و نوسان‌های بالای قیمت ارز، مواد اولیه، لوازم و تجهیزات مورد نیاز برای تکمیل یا اجرای پروژه‌ها با تغییرات قیمتی همراه شده و توجیه اقتصادی با نرخ‌های زمان انعقاد قرارداد را از دست می‌دهد. همین حالا نیز گزارش‌هایی از پیمانکاران شنیده شده که اعلام عدم آمادگی برای ادامه کار کرده‌اند که می‌تواند زمینه‌ساز اختلافات جدی در این زمینه و به هم خوردن قراردادها و عدم اجرای پروژه‌ها شود.

به عنوان نمونه با افزایش نرخ ارز قیمت بسیاری از تجهیزات فنی به شدت افزایش یافته و این شرایط، ایجاد دارایی با درآمد ثابت و پروژه‌های زیرساختی وعمرانی کشور را با معضلات بالا و توقف همراه خواهد کرد.

بانک مرکزی مدت‌هاست عرضه 2 هزار دلار ارز به هر متقاضی با ارایه کد ملی را برای یک بار در سال آغاز کرده اما واقعیت این است که راهکار پذیرفته‌شده‌ای نیست و برخی از افرادی که در این صف‌ها متقاضی ارز هستند، مصرف ارزی ندارند و تنها به واسطه تفاوت قیمتی دلار توافقی و بازار آزاد آن را خریداری می‌کنند.

تقاضای بازار را نباید با شیوه‌های غیرمنطقی پاسخ داد. بانک مرکزی اوراق سکه را منتشر کرده که می‌تواند اثرات مثبتی در جهت جذب نقدینگی داشته باشد اما ارزپاشی در بازار با هدف کاهش نرخ ارز راهکار موثری نخواهد بود به این دلیل که نقدینگی بالایی در کشور وجود دارد و با خلق نقدینگی‌های جدید، هر میزان که ارز به بازار وارد شود جذب خواهد شد.

برخی معقتدند دولت از گرانی ارز سود می‌برد و راهکاری برای جبران کسری بودجه است اما بعید به نظر می‌رسد که دولت بخواهد فاصله معنادار میان ارز نیمایی و بازارآزاد ایجاد کند، چون از اثرات مخرب آن بر بازارها آگاهی دارد.

یکی دیگر از اثرات مخرب قیمت ارز، بالارفتن قیمت تمام‌شده کالاهای صادراتی است. قراردادهای صادراتی نیز به طور معمول در یک فاصله یک تا چندماهه اجرایی می‌شوند، ممکن است تولیدکننده صادراتی قراردادی را منعقد و کالا را به تدریج تولید و روانه بازار صادراتی کند که البته با نرخ‌های معین محاسبه شده و بالارفتن قیمت تولید، توان رقابتی آنها را در بازار صادراتی از بین برده و حتی ممکن است توجیه اقتصادی آن قرارداد صادراتی را از بین ببرد.

سیاست‌های ارزی کشور باید منطقی تنظیم شود. اینکه شایع شده دولت ممکن است به واسطه گرانی ارز ریال مورد نیاز برای بودجه را تامین کند، هم ممکن است درست باشد اما صحت و سقم آن را باید خود دولتی‌ها پاسخ دهند.

بورس و نرخ ارز همواره متاثر از سیاست‌های خارجی کشور بوده است. طی سال‌های گذشته به محض اینکه پیشرفتی در برجام حاصل شد بورس پیشرفت کرده و به محض اینکه ناامیدی به وجود آمده است، شاخص کل با کاهش مواجه می‌شود بنابراین سیاست‌ها و رفتارهای سیاسی بر روی بازار ارز، بورس و سایر بازارهای کالایی موثر بوده است.

ارتباطات بین‌المللی و بازکردن فضای سیاسی با کشورهای مختلف یکی از راهکارهای موثر برای برون‌رفت از وضعیت فعلی است.

اگر نتوانیم دیوار عظیم بسته شده به دور کشور را فرو بریزیم با چالش‌های بزرگتری مواجه خواهیم بود. در دنیای امروز باید بتوان جایگاه خود را تثبیت کرده و دیپلماسی بین‌المللی و سیاسی به کمک اقتصاد بیاید.

*عضو کمیسیون صنایع اتاق بازرگانی ایران 

مطالبمرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

آخرین خبرها

پربازدیدها

مطالب پیشنهادی