پایگاه خبری توانا

*حمید رضا جیهانی/  

از میان تمام عدد و رقم‌های ذکر شده در لایحه بودجه ۱۴۰۲ رقم تسعیر دلار بیشتر مورد توجه کارشناسان اقتصادی و اصحاب رسانه قرار دارد ؛ زیرا نشان دهنده قیمت ارز شاخص در مبادلات میان دولت و بانک مرکزی است ؛ همچنین این نرخ تاثیر زیادی بر جو روانی حاکم بر بازارهای تحت تاثیر دلار دارد. بنا به گمانه‌ها نرخ محاسباتی دلار در این لایحه مهم مالی کشور، روی ۲۶ هزار تومان ایستاده است. تعیین درست نرخ تسعیر دو نکته اهمیت بالایی دارد؛ نخست اینکه باید بودجه ریالی و بودجه دلاری از هم جدا شوند که این اتفاق هنوز رخ نداده است.

نکته دوم این است که باید به بودجه در اقتصاد ایران، یک ضمیمه اضافه شود تحت عنوان تاثیر هر کدام از متغیرهای بودجه بر سیاست‌های کلان اقتصادی از جمله پایه پولی، نقدینگی، تورم و رشد اقتصادی. همچنین بودجه ۱۴۰۲ باید نشان دهد می‌خواهد چند درصد از برنامه پنج‌ساله هفتم توسعه را اجرایی کند.

نرخ دلار بودجه لزوما نمی‌تواند سیگنال مستقیمی به بازار آزاد ارسال کند اما با این حال می‌تواند بیانگر دیدگاه دولت نسبت به چشم‌انداز اقتصادی کشور در سال آینده باشد و از همین رو برای بازار ارز پیام خاصی خواهد داشت.

ارسال سیگنال دلار بودجه‌ به دلار بازار آزاد که مورد توجه بودجه‌نویسان قرار دارد هم احتمالا از همین نقطه سرچشمه می‌گیرد و بیشتر به معنای برداشتی روانشناسانه از سیاست‌های دولت‌ برای سال آینده است.

عدد ۲۶ هزار تومان برای تسعیر دلار فاصله زیادی با نرخ ارز شاخص در بازار آزاد دارد، این رقم حتی از نرخ ارز در بازار نیما نیز پایین تر است؛ بنابراین تنها یک احتمال وجوددارد که چرا دولت نرخ تسعیر را آنقدر پایین در نظر گرفته، آن هم چشم‌انداز به افزایش فروش نفت ایران در بازهای جهانی است.

احتمالا دولت نرخ فروش نفت را بالاتر از انتظارات جهانی در نظر گرفته است. زیرا بر اساس مطالعات اقتصادی جهانی، نرخ فروش هر بشکه نفت برای سال ۲۰۲۳ رقمی بین ۶۰ تا ۷۰ دلار خواهد بود.

این در حالی است که نرخ تبدیل درآمدهای ارزی به ریال یا همان نرخ تسعیر ارز حاصل از صادرات نفت در بودجه ۱۴۰۱، برمبنای نرخ ETS و ۲۳ هزار تومان بود. به عبارتی نرخ دلار بودجه ۱۴۰۲ نسبت به بودجه امسال رشد بیش از ۱۳ رصدی دارد.

احتمال می‌رود موضوع تعیین نرخ بودجه‌ای ارز برای سال آینده، به یکی از نقاط اختلافی دولت و مجلس تبدیل شود. برخی نمایندگان بر ضرورت نزدیک بودن نرخ دلار بودجه با بازار برای اجتناب از بالا رفتن شکاف قیمتی تاکید دارند و البته در مقابل، گروهی از نماینده‌ها معتقدند که نرخ دلار بودجه به دلیل سیگنال دهی به بازار ارز، موضوعی حساس بوده و باید زیر ۳۰ هزار تومن بماند.

پایین نگه داشتن نرخ تسعیر دلار بر این اساس است که بودجه‌نویسان گمان می‌کنند حرکت دلار کاملا بر مبنای رقمی که برای این ارز در بودجه قید شده است حرکت می‌کند.

اگر اعلام پایین نرخ تسعیر فقط به خاطر ایجاد جو روانی مثبت نسبت به دلار باشد؛ نتیجه این فاصله فزاینده عدم توسعه اقتصادی و تحمیل ریسک‌های متنوع به اقتصاد کشور است.بنابراین شاید بهترین راهکار برای تسعیر نرخ دلار در بودجه اعلام رقمی بین نرخ دلار در بازار آزاد و نرخ دلار در سامانه نیما باشد.

همچنین این گمانه همچنان محتمل است که اگر دولت رقم ۴۰ هزار تومانی فعلی دلار بازارآزاد را بپذیرد و نرخ دلار بودجه را بر اساس واقعیت‌های اقتصادی تعیین کند، برداشت بازار افزایش نرخ ارز خواهد بود. در نتیجه این سناریو نیز به رشد نرخ دلار منتهی می‌شود و باز به افزایش تورم منجر خواهد شد./م.غ

کارشناس اقتصادی*  

مطالبمرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

آخرین خبرها

پربازدیدها

مطالب پیشنهادی