پیروزی در سایه شکست: ترامپ «پیروزی» را در جنگ ایران اعلام کرد، اما واقعیت میدان چیز دیگری می‌گوید
مریم حسین‌زاده هنزایی، توانانیوز ـ دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در تازه‌ترین اظهارات خود درباره جنگ با ایران، ادعا کرد که کشورش می‌تواند «همین فردا» در این جنگ پیروز شود و...
مریم حسین‌زاده هنزایی، توانانیوز ـ دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در تازه‌ترین اظهارات خود درباره جنگ با ایران، ادعا کرد که کشورش می‌تواند «همین فردا» در این جنگ پیروز شود و حتی «همین امروز» از آن خارج شود. او همچنین مدعی شد که آمریکا «از پیش پیروز شده» و «جلوی دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای را گرفته است». این ادعاها در شرایطی مطرح می‌شود که گزارش‌ها و تحلیل‌های مستقل نشان می‌دهد واشنگتن در دستیابی به اهداف اعلامی خود در جنگ ۴۰ روزه ناکام مانده و هیچ‌یک از شاخص‌های میدانی، از جمله مهار برنامه هسته‌ای ایران یا توقف توان موشکی آن، محقق نشده است.
ترامپ روز سه‌شنبه در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر جنگ بر وضعیت اقتصادی آمریکا، به شبکه ۱۲News گفت: «ما جنگ را خیلی زود پیروز می‌شویم. ما می‌توانیم همین فردا پیروز شویم» و در ادامه افزود: «راستش، می‌توانیم امروز از جنگ خارج شویم. ما از پیش پیروز شدیم. ما دستیابی آنها به سلاح هسته‌ای را متوقف کردیم». او در بخش دیگری از سخنانش جهان را «مدیون آمریکا» خواند و پیش‌بینی کرد که «خیلی زود شاهد قیمت‌های بسیار پایین نفت» خواهیم بود. این اظهارات در حالی بیان می‌شود که به گزارش ایرنا و هم‌میهن، ترامپ در طول جنگ ۴۰ روزه «نه تنها نتوانست پیروزی به دست آورد، بلکه در رسیدن به اهداف اعلامی خود نیز ناکام ماند».
منظور ترامپ از «پیروزی» چیست؟
تحلیلگران معتقدند آنچه ترامپ از آن به عنوان «پیروزی» یاد می‌کند، بیش از آنکه یک دستاورد راهبردی باشد، یک روایت سیاسی برای خروج از بن‌بست است. او بدون ارائه تعریف روشنی از «پیروزی»، بر سه مؤلفه تأکید می‌کند: نخست، ادعای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای؛ دوم، توقف توان نظامی ایران؛ و سوم، آمادگی برای خروج فوری از جنگ به عنوان نشانه‌ای از قدرت و اختیار واشنگتن. اما ارزیابی‌های اطلاعاتی و میدانی نشان می‌دهد که برنامه هسته‌ای ایران «آسیب تعیین‌کننده‌ای ندیده» و تهران «بخش بزرگی از ذخایر موشکی و سامانه‌های پرتاب خود را حفظ کرده است». به عبارت دیگر، «پیروزی» مورد ادعای ترامپ نه بر پایه تغییر واقعیت‌های میدانی، بلکه بر پایه بازتعریف اهداف و کاهش سطح انتظارات بنا شده است.
علاوه بر این، تایم‌فریم‌های متناقض ترامپ («همین فردا»، «همین امروز»، «از پیش پیروز شده‌ایم») نشان‌دهنده فقدان یک «نظریه پیروزی» منسجم است. ریچارد کوهن، تحلیلگر مسائل стратеژیک، در این باره نوشته است که ترامپ «بدون درک عمیق از ماهیت حریف و مهم‌تر از همه بدون برخورداری از یک نظریه پیروزی روشن» وارد این درگیری شده است. از این منظر، آنچه ترامپ «پیروزی» می‌نامد، در واقع مدیریت افکار عمومی برای پایان دادن به جنگی است که هزینه‌های اقتصادی و سیاسی آن برای جمهوری‌خواهان سنگین شده است.
زمینه‌های سیاسی و اقتصادی ادعای پیروزی
اظهارات ترامپ در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره مطرح می‌شود. بر اساس گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، دموکرات‌ها با اختلاف ۸ تا ۱۰ درصد از جمهوری‌خواهان پیش هستند و پیش‌بینی می‌شود جمهوری‌خواهان کنترل مجلس نمایندگان را از دست بدهند. در چنین شرایطی، فشارها بر ترامپ برای پایان دادن به جنگ افزایش یافته است. یک کارشناس مسائل استراتژیک در این باره می‌گوید: «کلیدواژه اصلی برای فهم سخنان ترامپ، تلاش او برای خروج از جنگ با ایران است». از سوی دیگر، قیمت نفت در جریان جنگ به ۱۱۰ دلار رسیده بود، در حالی که پیش از آن حدود ۵۰ تا ۶۰ دلار بود. وعده «قیمت‌های بسیار پایین نفت» نیز در همین چارچوب قابل تحلیل است: ترامپ تلاش می‌کند با القای نزدیک بودن پایان جنگ، فشار تورمی بر بازار انرژی و اقتصاد آمریکا را کاهش دهد.
واکنش میدانی: ایران آماده پاسخ است
هم‌زمان با ادعاهای ترامپ، مقامات دفاعی ایران بر آمادگی کامل برای مقابله با هرگونه تحرک نظامی جدید تأکید کرده‌اند. رضا طلایی‌نیک، سخنگوی وزارت دفاع ایران، اعلام کرده است که «هرگونه تحرک تهاجمی جدید از سوی آمریکا یا اسرائیل با پاسخی سنگین و شکست مهاجمان مواجه خواهد شد» و «نقاط هدف برای پاسخ‌های احتمالی به‌طور کامل شناسایی شده‌اند». سردار محمدرضا نقدی، مشاور عالی فرمانده کل سپاه پاسداران نیز تصریح کرده است که «تهدیدهای واشنگتن بی‌پاسخ نخواهد ماند» و «سامانه‌های موشکی ایران در آمادگی کامل» قرار دارند. این اظهارات نشان می‌دهد که برخلاف روایت ترامپ از «پیروزی»، طرف ایرانی نیز از موضع قدرت و آمادگی سخن می‌گوید و هیچ نشانه‌ای از عقب‌نشینی راهبردی در تهران دیده نمی‌شود.
جمع‌بندی: پیروزی به روایت ترامپ، شکست به روایت میدان
آنچه ترامپ «پیروزی در جنگ ایران» می‌نامد، بیش از آنکه یک واقعیت میدانی باشد، یک ساختار زبانی و سیاسی برای خروج از جنگی است که به بن‌بست رسیده است. او با تکرار ادعای پیروزی، تلاش می‌کند هم فشار انتخاباتی را کاهش دهد، هم بازار نفت را آرام کند و هم تصویری از خود به عنوان رهبری پیروز در افکار عمومی آمریکا بسازد. اما شاخص‌های عینی—از сохранение توان موشکی و هسته‌ای ایران گرفته تا افزایش قیمت نفت و عدم تحقق اهداف اعلامی واشنگتن—نشان می‌دهد که «پیروزی» مورد ادعای ترامپ نه در میدان نبرد، بلکه در فضای رسانه‌ای و سیاسی شکل گرفته است. در نهایت، اگر معیار پیروزی دستیابی به اهداف اعلامی باشد، گزارش‌های متعدد از ناکامی آمریکا در رسیدن به این اهداف حکایت دارد؛ و اگر معیار، توانایی خروج از جنگ باشد، ترامپ خود اذعان می‌کند که این کار را «همین امروز» می‌تواند انجام دهد—اعترافی که بیش از پیروزی، نشانه‌ای از ضرورت پایان دادن به یک ماجراجویی پرهزینه است.