مریم حسین‌زاده هنزایی، توانانیوز- ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶، سخنگوی نیروی زمینی ایران هشدار داد که هر شناور متحد آمریکا در تنگه هرمز «با مشکل مواجه خواهد شد». ساعاتی بعد، سپاه پاسداران اعلام کرد در صورت ادامه «تجاوز» آمریکا، «حتی یک قطره نفت و گاز» از این آبراه عبور نخواهد کرد. قیمت نفت در پی این اظهارات از مرز ۹۰ دلار عبور کرد.

اما واقعیت بحران فقط در بیانیه‌های سیاسی خلاصه نمی‌شود. مهم‌ترین شاخص سنجش این خطر، نه تعداد موشک‌ها و نه استقرار ناوها، بلکه *یک عدد بیمه‌ای* است:

*نرخ حق‌بیمه جنگی کشتی‌ها*

از ۰.۲۵٪ تا ۱۰٪؛ جهش تاریخی یک شاخص حساس پیش از جنگ، نرخ حق‌بیمه بدنه کشتی در برابر خطرات جنگی حدود *۰.۲۵ درصد ارزش شناور بود.

برای یک نفت‌کش ۱۰۰ میلیون دلاری، هزینهٔ هر بار عبور از تنگه هرمز حدود ۲۵۰ هزار دلار تمام می‌شد. با شعله‌ور شدن درگیری، این نرخ به سرعت به **۱۰ درصد** ارزش کشتی رسید. در خوش‌بینانه‌ترین حالت، پس از تفاهم شش‌ماهه، نرخ به حدود ۲٪ کاهش یافت، اما این آرامش **تنها سه هفته** دوام آورد. در ۸ ژوئیه، پس از حمله تلافی‌جویانه آمریکا به مواضع ایران در پی حمله به سه کشتی تجاری (از جمله یک نفت‌کش سعودی و یک محموله‌بر الان‌جی قطر)، نرخ‌ها یک‌شبه از ۲٪ به ۶٪ و حتی در مواردی **دوباره به ۱۰٪** رسید. به گفته نیل رابرتز، مدیر بخش دریایی و هوانوردی مؤسسه بیمه لوییدز، **اکنون نرخ ۵٪ به هنجار بازار تبدیل شده است

یعنی هزینه بیمه یک نفت‌کش ۱۰۰ میلیون دلاری برای یک بار عبور، **بین ۲ تا ۱۰ میلیون دلار** خواهد بود. در شرایط عادی، این رقم تنها ۲۵۰ هزار دلار بود. **افزایش ۲۰ تا ۴۰ برابری!**—### تعیین نرخ لحظه‌ای؛ بیمه‌ای که هر ساعت تغییر می‌کند نرخ حق‌بیمه جنگی، برخلاف بیمه‌های معمولی، **هر ۲۴ تا ۴۸ ساعت یک بار** بر اساس آخرین تحولات نظامی و امنیتی بازبینی می‌شود. در اوج تنش، برخی کشتی‌ها تنها **۶ ساعت پیش از ورود به تنگه** موفق به دریافت نرخ نهایی می‌شوند. حتی گزارش شده که یک کشتی تجاری، **تنها ۶ دقیقه مانده به ورود به منطقه خطر*، همچنان در حال تکمیل مدارک بیمه بوده است. ملوانان اصرار داشتند پیش از ورود، بیمه‌نامه را در دست داشته باشند تا خانواده‌شان در صورت حادثه، غرامت دریافت کنند.

عامل دیگر، *تبعیض در نرخ‌گذاری* است: کشتی‌های با پرچم آمریکا، بریتانیا یا اسرائیل، گاهی **تا سه برابر** سایر شناورها حق‌بیمه پرداخت می‌کنند.

آمار تکان‌دهنده از توقف تردد قبل از جنگ، روزانه بیش از ۱۰۰ کشتیاز تنگه هرمز عبور می‌کردند. اما در ۹ ژوئیه، تنها ۲ نفت‌کش جسارت عبور کردند. در ۱۷ ژوئیه، **تنها ۳ شناور* تردد داشتند و برای *دو روز متوالی، هیچ نفت‌کش فوق‌سنگین یا الان‌جی‌بری** از تنگه عبور نکرد.

به گزارش تحلیلگران Rystad Energy، عملاً **تردد نفت‌کش‌ها متوقف شده** و بر اساس داده‌های Kpler، در هفته منتهی به ۹ ژوئیه، **هیچ کشتی از مسیر جایگزین معرفی‌شده از سوی آمریکا استفاده نکرد

حدود *۶۰۰۰ ملوان*همچنان در داخل خلیج فارس سرگردان‌اند و دبیرکل سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO) از فشار روانی شدید و خطرات جانی آن‌ها ابراز نگرانی کرده است.

واکنش نهادهای بین‌المللی **سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO)** در ۱۳ ژوئیه قطعنامه‌ای صادر و حملات به کشتی‌های تجاری را محکوم کرد و از همه طرف‌ها خواست تنش را کاهش دهند. IMO همچنین به کشتی‌ها توصیه کرد «تا زمانی که امنیت ملوانان تأمین نشده، از تردد در تنگه هرمز خودداری کنند». از سوی دیگر، **بازار بیمه** با تشکیل کنسرسیومی به رهبری شرکت Chubb در لوییدز، سقف پوشش بیمه جنگی را تا **۴۰۰ میلیون دلار** افزایش داده است. اما دبیرکل IMO به صراحت از **«نرخ‌های سرسام‌آور»بیمه انتقاد کرده و گفته: «بازار همچنان قیمت‌های دوران اوج بحران را حفظ کرده، در حالی که اوضاع اندکی بهبود یافته است.» در عرصه حقوقی، اختلافات گسترده‌ای بین مالکان کشتی، اجاره‌کنندگان و بیمه‌گران شکل گرفته؛ بسیاری از مالکان با استناد به قانون «ابطال قرارداد»** و *بند فورس ماژور* از اجرای دستور حرکت در شرایط خطرناک سر باز می‌زنند.

چشم‌انداز؛ بهبودی در کار نیست؟ کارشناسان معتقدند، تا زمانی که توافق نهایی و پایداری میان ایران و آمریکا حاصل نشود و عبور امن برای حداقل یک تا دو سال به اثبات نرسد، نرخ‌های بیمه کاهش محسوسی نخواهد یافت

راهول کانا، مشاور ارشد ریسک دریایی در آلیانتس، هشدار می‌دهد: «بسته شدن تنگه هرمز، یک پیش‌نمای خطرناک برای آینده همه آبراه‌های حیاتی جهان است.

جمع‌بندی:

قبضی به نام همه ما** هر کشتی که امروز در تنگه هرمز حرکت می‌کند، سه خطر را با خود حمل می‌کند: -خطر موشک و مین (خطر فیزیکی) – خطر حق‌بیمه‌های نجومی (خطر مالی) – خطر گسست زنجیره تأمین انرژی (خطر سیستمی) و سرانجام، **هزینه نهایی این بیمه‌های نجومی، نه به جیب مالکان کشتی، بلکه به حساب همه مصرف‌کنندگان انرژی در سراسر جهان نوشته می‌شود**. از جایگاه‌های سوخت شهری تا قبض گرمایش منازل و قیمت تمام‌شده هر کالایی که با نفت و گاز جابه‌جا می‌شود. **گذرنامه عبور از تنگه هرمز، امروز به گران‌ترین مدرک جهان تبدیل شده است. و این قبض، به پای همه ما نوشته می‌شود.