مریم حسین زاده هنزایی ، توانانیوز_ در اقدامی که نشان‌دهنده تغییر عمیق در معادلات ژئوپلیتیکی آمریکای جنوبی است، دولت دونالد ترامپ روز جمعه ۸ اوت ۲۰۲۶، هم‌زمان با مراسم تحلیف «آبلاردو دِ لا اسپریا» به عنوان رئیس‌جمهور جدید کلمبیا، از برنامه خود برای اختصاص یک میلیارد دلار کمک امنیتی به این کشور خبر داد. این بسته سنگین کمک‌های نظامی و امنیتی که به گفته وزارت خارجه آمریکا با همکاری کنگره به کلمبیا اعطا خواهد شد، در حالی اعلام می‌شود که دولت جدید کلمبیا به‌صراحت خود را در خط مقدم جبهه راست‌گرای منطقه تحت حمایت واشنگتن قرار داده است.

چرخش استراتژیک کاخ سفید در آمریکای جنوبی

اعلام این بسته یک میلیارد دلاری را باید در چارچوب تغییر جهت‌گیری کلان سیاست خارجی دولت ترامپ در قبال آمریکای لاتین ارزیابی کرد. این کمک‌ها که بالاترین سطح از زمان اجرای «طرح کلمبیا» در اوایل دهه ۲۰۰۰ محسوب می‌شود، در شرایطی صورت می‌گیرد که دولت ترامپ پیش‌تر در دوران ریاست‌جمهوری گوستاوو پترو، رئیس‌جمهور چپ‌گرای پیشین، روابط تیره‌ای با بوگوتا داشت و حتی کمک‌های مالی به این کشور را به حالت تعلیق درآورده بود.

پترو که نخستین رئیس‌جمهور چپ‌گرای کلمبیا بود، از سیاست‌های ترامپ انتقاد کرده و او را به «هم‌دستی در نسل‌کشی» متهم ساخته بود. اما با پیروزی نامزد راست‌گرا و طرفدار ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری کلمبیا، کاخ سفید نه‌تنها حمایت مالی خود را از سرگرفته، بلکه آن را به سطحی بی‌سابقه ارتقا داده است.

جزئیات بسته امنیتی؛ فراتر از یک کمک مالی صرف

وزارت خارجه آمریکا در بیانیه رسمی خود اعلام کرده که این یک میلیارد دلار بخشی از «بسته امنیتی» برای حمایت از دولت دِ لا اسپریا در دستیابی به «اهداف مشترک» دو کشور است. بر اساس این بیانیه، محورهای اصلی این بسته کمک‌ها عبارتند از:

– تقویت نیروهای امنیتی کلمبیا در مبارزه با سازمان‌های تروریستی خارجی و شبکه‌های جنایی فراملی، از جمله از طریق استقرار فناوری پیشرفته آمریکایی، افزایش کارایی هزینه‌های دفاعی، و اجرای عملیات هماهنگ با نیروهای آمریکایی.

– توسعه چشمگیر عملیات ریشه‌کنی بوته‌های کوکا و جلوگیری از قاچاق کوکائین.

– توقف جریان مهاجرت غیرقانونی از طریق هماهنگی نزدیک‌تر در زمینه امنیت مرزی.

– بازپس‌گیری و بازسازی مناطقی که پیش‌تر تحت کنترل گروه‌های مسلح بوده است.

– گشایش گفت‌وگوی دوجانبه برای شکوفایی اقتصادی با هدف تثبیت اقتصاد کلمبیا، سرمایه‌گذاری در بخش انرژی و مواد معدنی، و ایجاد فرصت‌های جدید برای سرمایه‌گذاران آمریکایی.

«سپر قاره‌ها»؛ محورآمریکای جنوبی

یکی از مهم‌ترین وجوه این هم‌پیمانی جدید، پیوستن کلمبیا به ائتلاف «سپر قاره‌ها» (Shield of the Americas) است که توسط ترامپ و با هدف مبارزه با قاچاق مواد مخدر ایجاد شده است. وزارت خارجه آمریکا از این اقدام به‌عنوان گامی مهم در «دوره جدیدی از روابط آمریکا و کلمبیا» یاد کرده است.

دِ لا اسپریا که خود شهروند دوگانه آمریکایی-کلمبیایی است، در اولین سخنرانی خود پس از تحلیف، قول داده است که «بی‌امان با نارکوتروریسم مبارزه کند» و اعلام کرده که «گزینه گفت‌وگو با گروه‌های مسلح کاملاً به پایان رسیده است». او همچنین پیشنهاد میزبانی از نیروهای نظامی آمریکا در خاک کلمبیا، بمباران آزمایشگاه‌های تولید کوکائین در جنگل‌ها، و احداث «زندان‌های فوق‌بزرگ» را مطرح کرده است.

واکنش‌ها و پیامدهای داخلی در کلمبیا

در حالی که دولت جدید کلمبیا با شوق فراوان از این حمایت یک میلیارد دلاری استقبال کرده، این اقدام با واکنش‌های متفاوتی در داخل کلمبیا روبه‌رو شده است. گوستاوو پترو، رئیس‌جمهور پیشین، که همچنان پیروزی دِ لا اسپریا را به رسمیت نشناخته است، مردم را به برگزاری تظاهرات گسترده در شهرهای بزرگ فراخوانده و صدها نفر به‌صورت مسالمت‌آمیز در بوگوتا و بارانکیلا دست به تظاهرات زده‌اند.

تحلیل‌گران سیاسی نیز نسبت به چالش‌های پیش‌روی دولت جدید هشدار داده‌اند. دِ لا اسپریا با اختلاف کمتر از یک درصد آرا به پیروزی رسیده و در کنگره‌ای تقسیم‌شده، فاقد اکثریت است. بسیاری از برنامه‌های او از جمله کوچک‌سازی دولت تا ۴۰ درصد و احیای بخش نفت و گاز، نیازمند پشتیبانی کنگره است و ممکن است در فرآیند مذاکره با مخالفان تعدیل شود.

سخن پایانی

بسته یک میلیارد دلاری کمک‌های امنیتی آمریکا به کلمبیا، نقطه عطفی در روابط دو کشور و نشانه‌ای آشکار از عزم واشنگتن برای تقویت حضور استراتژیک خود در آمریکای جنوبی است. این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که موج راست‌گرایی در منطقه در حال گسترش است و رهبرانی همچون خاویر میلئی در آرژانتین و نایب بوکله در السالوادور، هم‌پیمایان نزدیک ترامپ محسوب می‌شوند.با این حال، موفقیت این استراتژی در گرو توانایی دولت جدید کلمبیا در مدیریت چالش‌های داخلی، از جمله تداوم خشونت‌های گروه‌های مسلح، بحران اقتصادی، و انسجام سیاسی در جامعه‌ای عمیقاً دوپاره خواهد بود. آنچه مسلم است، آمریکای جنوبی وارد فاز جدیدی از رقابت‌های ژئوپلیتیکی شده که در آن، کلمبیا به‌عنوان هم‌پیمان راهبردی واشنگتن، نقشی محوری ایفا خواهد کرد.