توفان‌ها در اقلیم گرم‌تر، باران‌های خطرناک‌تری می‌آورند؛ هشدار تازه از شرق آسیا

فرزانه جعفری همبری، توانانیوز ـ یک رخداد جوی کم‌سابقه در چین بار دیگر توجه دانشمندان را به تغییر رفتار توفان‌ها در شرایط گرمایش جهانی جلب کرده است. توفان «دلفین» پس از سفری حدود دو هفته‌ای بر فراز اقیانوس آرام، در حالی وارد چین شد که با وجود کاهش شدت باد، حجم بسیار زیادی رطوبت را به مناطق داخلی منتقل کرد و بارش‌های سنگینی را رقم زد.

این توفان در ۱۳ ایستگاه هواشناسی چین رکورد بارش یک‌روزه را شکست و بارش شدید آن تنها به مناطق ساحلی محدود نماند؛ استان‌هایی مانند ژجیانگ، هوبئی و هنان و حتی مناطق اطراف پکن نیز تحت تأثیر بارش‌های آن قرار گرفتند. در برخی مناطق، حجم بارش طی چند روز به مقادیر بی‌سابقه‌ای رسید.

کارشناسان معتقدند ترکیبی از شرایط اقیانوسی گرم، ال‌نینو و گرمایش ناشی از تغییر اقلیم در طول عمر و رفتار این سامانه نقش داشته است. هوای گرم‌تر ظرفیت بیشتری برای نگهداری بخار آب دارد و همین موضوع می‌تواند باعث شود سامانه‌های طوفانی، حتی پس از ضعیف‌شدن، همچنان مقدار زیادی رطوبت را به مناطق داخلی منتقل کنند.

این رخداد یک پیام مهم برای پیش‌بینی مخاطرات اقلیمی دارد: کاهش سرعت باد یک طوفان لزوماً به معنای پایان خطر نیست. ممکن است سامانه از نظر باد تضعیف شود، اما بارش‌های ناشی از رطوبت باقی‌مانده همچنان سیلاب‌های گسترده ایجاد کنند.

اهمیت این موضوع برای مناطق خشک و نیمه‌خشک مانند خاورمیانه نیز قابل توجه است. افزایش دمای آب‌های پیرامونی و تغییر الگوهای انتقال رطوبت می‌تواند شرایطی ایجاد کند که دوره‌های خشکی طولانی با بارش‌های کوتاه‌مدت و بسیار شدید همراه شوند. چنین الگویی خطر سیلاب‌های ناگهانی و خسارت به زیرساخت‌ها را افزایش می‌دهد.

توفان دلفین در واقع نمونه‌ای از تغییر ماهیت مخاطرات اقلیمی است؛ در اقلیم گرم‌تر، تنها شدت یک سامانه مهم نیست، بلکه مقدار رطوبت، طول عمر سامانه و مسافتی که بارش شدید می تواند در داخل خشکی طی کند نیز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

به همین دلیل، در آینده سامانه‌های هشدار سریع باید علاوه بر سرعت باد و مسیر توفان، انتقال رطوبت و احتمال بارش‌های سنگین پس از تضعیف سامانه را نیز با دقت بیشتری دنبال کنند