فرزانه جعفری همبری، توانانیوز، در تازه‌ترین ارزیابی‌های اقلیمی، دانشمندان نسبت به گرمای بی‌سابقه آب‌های اطراف اروپا هشدار داده‌اند. دمای سطح آب در بخش‌هایی از مدیترانه و اقیانوس اطلس شمال‌شرقی در تابستان ۲۰۲۶ به شکل غیرعادی افزایش یافته و در برخی مناطق، دمای آب تا حدود ۶ درجه سانتی‌گراد بالاتر از میانگین ثبت شده است.

بررسی‌های جدید نشان می‌دهد این گرمای دریایی فقط یک پدیده اقیانوسی نیست و می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای اکوسیستم‌ها، ماهیگیری، جوامع ساحلی و حتی شرایط جوی خشکی داشته باشد. در بخش‌هایی از خلیج بیسکای، سواحل ایبری و غرب مدیترانه، بخش بزرگی از سطح دریا درگیر موج گرمای دریایی بوده است.

اهمیت این وضعیت زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم دریاهای گرم‌تر می‌توانند مقدار بیشتری انرژی و رطوبت در اختیار جو قرار دهند. این شرایط در صورت همراه شدن با الگوهای مناسب جوی می‌تواند به تشدید برخی رخدادهای بارشی و طوفانی منجر شود؛ در مقابل، افزایش دمای آب و ماندگاری گرما می‌تواند فشار شدیدی بر زیست‌بوم‌های دریایی وارد کند.

در دریای مدیترانه، افزایش دمای آب نگرانی‌هایی درباره تغییر زیستگاه گونه‌های دریایی، کاهش تنوع زیستی و آسیب به زنجیره غذایی ایجاد کرده است. برخی گونه‌ها نیز ممکن است در واکنش به گرمای آب به سمت عرض‌های جغرافیایی بالاتر مهاجرت کنند.

این شرایط در حالی رخ می‌دهد که اروپا هم‌زمان با یکی از شدیدترین دوره‌های گرما و خشکسالی سال‌های اخیر مواجه است. گزارش مرکز تحقیقات مشترک اتحادیه اروپا نشان می‌دهد خشکسالی از بهار بخش‌هایی از اروپا را درگیر کرده و ترکیب گرمای شدید و خشکی، خطر آتش‌سوزی و کاهش جریان رودخانه‌ها را افزایش داده است.

از دیدگاه اقلیمی، اتفاق مهم‌تر این است که خشکی و دریا دیگر نمی‌توانند جدا از یکدیگر بررسی شوند. گرمای غیرعادی دریا می‌تواند بر دمای هوای مناطق ساحلی، رطوبت و گردش جوی اثر بگذارد و در مقابل، تغییرات جوی نیز می‌تواند به ماندگاری موج‌های گرمای دریایی کمک کند.

اهمیت این موضوع برای خاورمیانه نیز کم نیست. دریای مدیترانه یکی از منابع مهم رطوبتی برای سامانه‌های جوی مؤثر بر منطقه است و تغییرات دمای سطح آن می‌تواند بر تبادل انرژی و رطوبت میان دریا و جو اثر بگذارد. از این رو، ادامه روند گرمایش مدیترانه می‌تواند یکی از متغیرهای مهم در بررسی آینده بارش‌های شدید و رخدادهای حدی در شرق مدیترانه و بخش‌هایی از خاورمیانه باشد.

تابستان ۲۰۲۶ بار دیگر نشان می‌دهد که تغییر اقلیم فقط در خشکی‌ها اتفاق نمی‌افتد. اقیانوس‌ها و دریاها نیز در حال تغییر هستند و این تغییرات می‌تواند به شکل زنجیره‌ای، از اکوسیستم‌های دریایی تا خشکسالی، آتش‌سوزی و بارش‌های شدید در خشکی را تحت تأثیر قرار دهد