یک سال پس از آتش‌بس غزه: وعده‌های ناتمام و سایه جنگ
مریم حسین‌زاده هنزایی، توانانیوز ـ یک سال پس از امضای توافق آتش‌بس غزه، نه تنها وعده‌های بازسازی و حکومت‌داری محقق نشده، بلکه آمارها از ادامه نقض‌های گسترده و بحران انسانی عمیق‌تر حکایت...
مریم حسین‌زاده هنزایی، توانانیوز ـ یک سال پس از امضای توافق آتش‌بس غزه، نه تنها وعده‌های بازسازی و حکومت‌داری محقق نشده، بلکه آمارها از ادامه نقض‌های گسترده و بحران انسانی عمیق‌تر حکایت می‌کند؛ در حالی که چشم‌انداز مرحله دوم مذاکرات در هاله‌ای از ابهام فرو رفته است.
وعده‌ای که به واقعیت نپیوست
در ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵، پس از نزدیک به دو سال جنگ ویرانگر، نخستین مرحله از توافق آتش‌بس میان اسرائیل و حماس با میانجی‌گری مصر، قطر، ترکیه و آمریکا به اجرا درآمد؛ توافقی که شامل خروج مرحله‌ای ارتش اسرائیل، گسترش کمک‌های بشردوستانه و ترتیبات جدید حکومت‌داری در غزه بود. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در آن زمان اعلام کرد که جنگ در غزه پایان یافته است. اما یک سال بعد، تصویر واقعیت چیز دیگری را نشان می‌دهد: حملات اسرائیل ادامه یافته، خروج نظامیان متوقف شده و حتی در برخی مناطق معکوس شده است.
آمارهایی که نقض توافق را روایت می‌کنند
دفتر رسانه‌ای دولت غزه روز یکشنبه ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که اسرائیل طی یک سال گذشته مرتکب ۵,۴۷۴ مورد نقض توافق آتش‌بس شده است. بر اساس گزارش یک مرکز حقوق بشری، در همین بازه زمانی ۱,۴۸۱ فلسطینی کشته شده‌اند که به‌طور میانگین بیش از چهار کشته در روز را شامل می‌شود. تنها در روز شنبه، همزمان با سالگرد آتش‌بس، هشت فلسطینی از جمله یک دختر هشت‌ساله در حملات اسرائیل جان باختند.
چرا مرحله دوم مذاکرات متوقف شده است؟
مهم‌ترین مانع پیش روی تثبیت آتش‌بس، بن‌بست سیاسی در داخل اسرائیل است. انتخابات پارلمانی اسرائیل قرار است در ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ برگزار شود و تحلیلگران معتقدند که تا پیش از این تاریخ، پیشرفت در مذاکرات مرحله دوم آتش‌بس «تقریباً غیرممکن» است. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، حتی پیش‌تر طرح ۱۵ بندی بازسازی غزه را که توسط هیئت صلح به رهبری ترامپ تدوین شده بود، رد کرده و اعلام کرده بود که اسرائیل این سند را نمی‌پذیرد.
در همین حال، وضعیت انسانی در غزه همچنان بحرانی است. حدود دو سوم از نوار غزه غیرقابل دسترس یا تحت محدودیت‌های شدید تردد قرار دارد و درخواست فوری کمک‌های بشردوستانه برای سال ۲۰۲۶ تنها ۴۰ درصد تأمین مالی شده است. همچنین گزارش‌ها حاکی از آن است که اسرائیل از ابتدای سال ۲۰۲۶ اقداماتی را برای ممانعت از حضور ده‌ها سازمان بین‌المللی امدادی در غزه آغاز کرده است.
سایه جنگ بر فراز غزه
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، پیش از سومین سالگرد حمله هفتم اکتبر، خواستار آتش‌بس دائمی در غزه شده و تأکید کرده بود که طرف‌ها باید به مرحله بعدی توافق پایبند باشند. با این حال، گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد که ساکنان غزه همچنان در اردوگاه‌های آوارگی و زیر حملات تقریباً روزانه اسرائیل زندگی می‌کنند و به گفته یکی از ساکنان، «آنها به ما دروغ می‌گویند؛ آتش‌بس هیچ‌کدام از وعده‌هایش را محقق نکرده است».
چشم‌انداز پیش رو
آتش‌بس اکتبر ۲۰۲۵ بزرگ‌ترین دستاورد دیپلماتیک از زمان آغاز جنگ بود و توانست آزادی باقی‌مانده گروگان‌های اسرائیلی را تضمین کند و شدت درگیری‌ها را به‌طور چشمگیری کاهش دهد. اما یک سال بعد، به نظر می‌رسد که توقف جنگ آسان‌تر از پایان دادن به آن بوده است. تا زمانی که موانع سیاسی داخلی در اسرائیل برطرف نشود و فشار بین‌المللی به اقدامات عملی تبدیل نشود، آتش‌بسی که قرار بود مقدمه صلح باشد، در خطر تبدیل شدن به وضعیتی مبهم و فرسایشی قرار دارد — نه جنگ تمام‌عیار، نه صلح واقعی.